“Tedavi sırasında özellikle kemotarapi seanslarından sonra mide bulantısı, yorgunluk, saç dökülmesi gibi pek çok güçlükle karşılaştığım oldu. Ama hepsinin bir gün sona ereceği inancı, herşeyden daha baskındı. Sonuçta tüm güçlükler geride kaldı.”

Mustafa – lenfoma tanısı aldı. Eşiyle birlikte mücadele etti.

 

Tanının getirdiği strese karşılaşılacak yan etkiler de eklenir. Bu tedirginliğin sebebi hastalığın yan etkilerinin azaltılamayacağı inancından kaynaklanır. Bu doğru değil. En iyi bilinen tedavilerde karşılaşılabilecek yan etkileri önlemek adına birçok ilerleme kaydedildi.

Yan etkiler tanı alan bireylere ve sağlık durumlarına göre çok farklılık gösterebilir.

Yan etkileri yönetebilmek önemlidir; çünkü moralinizi ne kadar yüksek tutarsanız onkoloğunuzun planladığı ölçülerde tedavinizi tamamlayabilir, böylece en etkili oranda olumlu neticeleri alabilirsiniz. Etkilerin sebeplerini öğrenmek hastalıkla başa çıkabilme konusunda yardımcı olabilir.

Yan etkiler farklı çeşitlerde meydana çıkabilir. Öncelikle, bütün hastalar aynı yan etkiyle karşılaşmazlar. Bir arkadaşınızın tedavi sonrası yaşadığı etkiyi sizin de tecrübe edecek olmanızın garantisi yoktur. Yan etkilere maruz kalıp kalmayacağınız yaşınız, genel sağlık durumunuz, kanser türü ve tedavi planınız ile doğru orantılıdır.

Bazı yan etkiler en düşük düzeyde güçlük veya rahatsızlık yaratırken, bazıları daha yoğun bir üzüntü ve/veya ruhsal sıkıntı kaynağı olur. Bazen ciddi bir yan etkiye hızlı şekilde tıbbi müdahalede bulunmak gerekebilir. Tedavi kaynaklı oluşan yan etkilerin birçoğunun sıkıntısı ciddi boyutlara ulaşmadan hafifletmenin çeşitli yolları mevcuttur. Ayrıca, yan etkilere bağlı gelişen semptomlarda ne zaman doktorunuza haber vermeniz gerektiği de önem taşır.

Yan etkilerin ortaya çıktığı döneme dikkat etmenizde fayda var. Tedavi sırasında ortaya çıkanlar kısa süreli (akut) yan etkiler olarak adlandırılır. Kısa süreli etkiler genellikle tedavi bitince ortadan kalkar.  Bunun aksine, uzun süreli etkiler tedavi sona erdikten belki aylar, yıllar sonra tamamen ortadan kalkmayabilir. Üçüncü tip etkiler, gecikmiş etkilerdir. Kısa ya da uzun süreli yan etkilere nazaran daha az rastlanır. Gecikmiş etkiler tedavi sırasında ortaya çıkmaz, aksine tedavi bittikten en az altı ay sonra kendisini belli eder.

Yan etkilerin değişiklik göstermesinde kanser tedavisinin türü (operasyon, radyasyon tedavisi, kemoterapi, hormon tedavisi veya özel amaçlı tedaviler) büyük rol oynar. Farklı türde birçok tedavi sürecinden geçilirse farklı yan etkilere maruz kalma ihtimali de o kadar yüksek olur.

Onkoloji uzmanınız savaştığınız kanser türüne göre uygulanabilecek tedavi olasılıklarını anlatacaktır. Bu olasılıklara göre doktorunuza yan etkiler konusunda mümkün olduğunca fazla soru sormaktan ve detayları öğrenmekten çekinmeyin.